تجهیزات کنترل و پایش دما Temperature

تجهیزات کنترل و پایش دما Temperature

در صنایع مختلف غذایی، دارویی،، شیمیایی خودروسازی و .. برای اندازه گیری و نمایش دما از تجهیزات ابزار دقیق، کنترل و پایش دما استفاده می شود. از مهم ترین ابزار های پایش دما می توان به ترانسمیتر دما، کنترلر دما، هدمونت دما، مبدل دما و سنسور دما اشاره کرد. اگر علاقه مند به کسب اطلاعات بیشتر درباره انواع تجهیزات ابزار دقیق و کنترل و پایش دما هستید در ادامه این مطلب همراه ما باشید.

 تجهیزات کنترل و پایش دما

در صنایع مختلف مهم برای نظارت و کنترل میزان دما از تجهیزات کنترل و پایش دما استفاده می شود. برای مثال یکی از دستگاه های مهم اندازه گیری و انتقال دما (ترانسمیتر دما) است که مانند یک سنسور دما عمل می کند. از مهمترین وظایف ترانسمیتر دما ابتدا اندازه گیری دما سپس تبدیل آن به سیگنال الکتریکی مانند جریان یا ولتاژ است که قابلیت خوانده شدن توسط دستگاه های دیگر را داشته باشد. ترانسمیتر دما برای اندازه گیری پارامتر های مختلف از جمله: دما، فشار، رطوبت، سطح مایعات، فلو، گاز های محیطی و .. استفاده می شود. ساختار کلی ترانسمیتر دما  از سه قسمت کلی حس کننده، مبدل و تقویت کننده تشکیل شده است. به طور کلی ترانسمیتر دما در دو نوع الکتریکی و نیوماتیکی طراحی و تولید شده که هر یک برای کاربردی خاص مورد استفاده قرار می گیرد. در صنایع نفت و گاز برای محاسبه دمای مخازن، خطوط لوله، تجهیزات فرآیندی، کنترل دمای سیالات و .. از ترانسمیتر دما استفاده می شود.

 مهم ترین کاربرد های ترانسمیتر دما

ترانسمیترهای دما به دلیل دقت، قابلیت اطمینان، و کارایی بالا در بسیاری از این صنایع نقش حیاتی دارند و به بهبود کیفیت، ایمنی و عملکرد کمک می‌کنند. در این بخش ما قصد داریم درباره مهم ترین کاربرد های این ابزار کنترل دما به طور دقیق تر صحبت کنیم.

صنایع خودروسازی: در صنایع خودروسازی برای نظارت بر دمای موتور ماشین، سیستم های اگزوز و دیگر اجزای حساس به دما از ترانسمیتر دما استفاده می شود.

صنایع غذایی و دارویی: در این صنایع برای نظارت دقیق بر روی فرایند پخت، ذخیره سازی، حمل و نقل مواد غذایی از ابزار دقیق کنترل دما ترانسمیتر استفاده می شود.

صنایع برق و نیروگاه ها: در جهت کنترل دقیق بر دمای سیالات خنک کننده در سیستم های تولید برق از ترانسمیتر دما استفاده می شود. از دیگر ابزار های مناسب اندازه گیری دقیق دما در صنایع برق و نیروگاه ها می توان به کنترلر دما و مبدل دما اشاره کرد.

کنترلر دما چیست؟

دستگاه کنترلر دما مناسب برای اندازه گیری و تنظیم دما محیط یا یک فرایند خاص می باشد. کنترلر دما با استفاده از سنسور های دما، مقدار فعلی را اندازه گیری می کند. در نتیجه در صورتی که دما در اندازه مناسبی نباشد با استفاده از سیستم های گرمایشی و سرمایشی دما را به حد مطلوب خود می رساند. در واقع وظیفه اصلی کنترلر دما، اندازه گیری دما و مقایسه آن بین دمای واقعی و مطلوب است. سپس در صورتی که دما مطلوب نباشد دستگاه وظیفه تنظیم کردن دما را با استفاده از سیستم های متناسب با دما بر عهده دارد. از کاربرد های کنترلر دما می توان به تنظیم دمای یخچال و فریزر های صنعتی و خانگی، کنترل دما سیستم تهویه هوا مطبوع، طراحی در لوازم خانگی از جمله: مایکروویو، کنترل دمای کوره، دیگ بخار، دستگاه تزریق و .. در صنایع مختلف اشاره کرد.

 معرفی انواع کنترلر دما

از انواع کنترلر های دما می توان به کنترلر خاموش / روشن، کنترلر pid، کنترل دیجیتال و آنالوگ و .. اشاره کرد. کنترلر pid  عملکردی هوشمند برای تنظیم فشار ، سرعت و دیگر پارامتر های صنعتی مناسب است. از کاربرد های کنترلر pid می توان به کنترل دمای کوره، دیگ بخار، سیستم های تهویه و.. اشاره کرد.

ترانسمیتر هدمونت دما

به نوعی مبدل دما گفته می شود که به طور مستقیم بر روی ترموکوپل نصب می شود. ترانسمیتر هدمونت دما قابلیت اندازه گیری دما و تبدیل آن به یک سیگنال استاندارد آنالوگ و نمایش آن در نمایشگر کنترلی را دارد.  از مزایای دستگاه هدمونت دما می توان به نصب آسان، کاهش نویز و افت سیگنال، پشتیبانی از انواع سنسور و.. اشاره کرد. در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی برای کنترل دقیق دمای فرایند های از این ترانسمیتر دما استفاده می کنند. در جهت پایش دمائی تجهیزات و توربین ها از هدمونت دما استفاده می شود. در صنایع غذایی و دارویی برای کنترل و حفظ دمای استاندارد تولید از این دستگاه استفاده می شود. در صنایع فلزی و ریخته گری برای کنترل دمای کوره ها و فرایند های حرارتی از این ترانسمیتر استفاده می شود.

معرفی انواع هدمونت دما

 هدمونت دما بر اساس نوع سنسور، خروجی، پروتکل ارتباطی و قابلیت های جانبی در مدل های متنوعی طراحی و تولید شده اند. از انواع هدمونت دما می توان به هدمونت دما چند منظوره، هدمنت دما برای ترموکوپل، هدمونت دما برای RTD و.. اشاره کرد.

نحوه عملکرد مبدل دما و کاربرد های آن

مبدل دما یک دستگاه مناسب برای تبدیل دما از نوعی به نوع دیگر یا از محیطی به محیط دیگر می باشد. از انواع مبدل دما می توان به مبدل حرارتی، مبدل صفحه ای، مبدل هوا خنک، سنسور های مبدل دما و .. اشاره کرد. در سیستم های تهویه مطبوع برای کنترل دمای محیط ساختمان و صنایع از مبدل دما استفاده می شود. در صنایعی مانند نفت، گاز، فولاد برای نظارت بر دما در فرایند های تولید از مبدل دما استفاده می شود. در دستگاه های پزشکی مانند دماسنج های دیجیتال، انکوباتور، تجهیزات آزمایشگی و .. از مبدل دما استفاده می شود.

 سنسور دما

از سنسور دما به عنوان یک قطعه الکترونیکی که قابلیت اندازه گیری دما  و تبدیل آن ها به سیگنال های الکتریکی (دیجیتالی) را دارد. در صنایع مختلف از جمله: پزشکی، خودروسازی، سیستم های تهویه مطبوع، لوازم خانگی و .. از سنسور دما استفاده می کنند. از انواع سنسور های دما می توان به سنسور های مقاومتی، ترموکوپل، سنسور های نیمه هادی، سنسور های مادون قرمز و .. اشاره کرد. در ادامه بیشتر درباره کاربرد های سنسور دما صحبت خواهیم کرد.

خودروسازی: در سیستم های تهویه خودرو برای کنترل دمای موتور از سنسور دما استفاده می شود.

کشاورزی: در گلخانه ها برای کنترل دمای محیط و سیستم های آبیاری هوشمند از سنسور دما استفاده می شود.

لوازم خانگی: از کاربرد های سنسور دما می توان به کنترل دمای یخچال، فر، ماشین لباسشویی، کولر و .. اشاره کرد.